Ů˙ ert hÚr ╗

GŠtum tungunnar

Vi­tali­ ß R┌V
Skrifa­ 07. jan˙ar 2014 kl: 09:14

Í þætti sínum Viðtalið ræddi Bogi Ágústsson  við dr. Jón Þ. Þór um samband Danmerkur og Íslands þegar Kaupmannahöfn var höfuðborg Íslands en Bókmenntafélagið gaf út fyrir jólin tveggja binda rit, sem Jón og Guðjón Friðriksson rituðu: Kaupmannahöfn sem höfuðborg Íslands. Sjá má viðtalið hér.


Nř ÷ndvegisrit
Skrifa­ 20. desember 2013 kl: 16:22


Afgrei­slutÝmi til jˇla
Skrifa­ 13. desember 2013 kl: 16:05

Afgreiðsla Hins íslenska bókmenntafélags í Skeifunni 3b er opin virka daga frá kl. 10 til 18 og laugardaga frá kl. 12 til 14. 


StÝll og bragur.
Skrifa­ 02. desember 2013 kl: 10:08

Hvað er góður stíll? Hvað er við hæfi hverju sinni í ræðu og riti og hvers vegna hentar eitt betur en annað? Hvað er brageyra? Hvernig verða stílvenjur og bragreglur til? 

Þessi bók fjallar um þau margslungnu lögmál sem stýra formi íslenskra bókmennta, bundins máls og óbundins, allt frá dróttkvæðum og eddukvæðum fram til dægurlagatexta nútímans. 

Fjallað er um mælskufræði, skáldskaparfræði og stílfræði í sögulegu ljósi, en að fornu lögðu þau vísindi lögðu, auk heimspeki, grunninn að bæði bókmennta- og málvísindum nútímans. Sagt er frá mælskufræði Grikkja og Rómverja og íslenskri skálskaparfræði Snorra Sturlusonar og Ólafs hvítaskálds. Einnig er fjallað um grunnlögmál frásagna, samtala og ljóðrænu í ljósi nútíma kenninga.

Bókin segir frá mállegum forsendum sundurgerðar í bundnu máli. Skýrt er frá reglum sem gilt hafa um stuðlasetningu, hendingar og rím og um hrynjandi máls og kveðskapar fyrr og síðar. Fjallað er stílgildi ólíkra bragarhátta og flutning ljóða, meðal annars Passíusálma Hallgríms Péturssonar. Einnig er rætt um formþætti óbundins kveðskapar á 20. öld og tengsl eða tengslaleysi við eldri hefð.

Hér veltir málfræðingur fyrir sér formþáttum bókmenntatexta og varpar sú athugun á margan hátt nýju ljósi á þróun og gerð íslenskra bókmenntaforma. Bókin er ætluð  öllum þeim sem hafa áhuga á íslenskri bókmenningu og bókmenntaformum, jafnt fræðimönnum sem áhugasömum  almenningi.

 

Um höfundinn:

Kristján Árnason er fæddur 1946. Hann lauk kandídatsprófi í íslenskri málfræði frá Háskóla Íslands 1974 og doktorsprófi í almennum málvísindum frá Edinborgarháskóla 1977. Hann hefur starfað við kennslu og rannsóknir, lengst af sem prófessor í íslenskri málfræði við Háskóla Íslands. Kristján hefur ritað fjölda ritgerða og fræðibóka sem birst hafa hér á landi og á alþjóðavettvangi.  


VĂNTANLEG ═ BËKAB┌đIR ═ BYRJUN DESEMBER.
Skrifa­ 13. nˇvember 2013 kl: 17:53

Saga Kaupmannahafnar


Ůjˇ­argj÷f ═slendinga til Nor­manna
Skrifa­ 28. oktˇber 2013 kl: 16:27

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, forsætisráðherra, afhenti síðdegis í dag Ernu Solberg, forsætisráðherra Noregs, þjóðargjöf Íslendinga til Norðmanna í tilefni þess að árið 2005 var öld liðin frá endurreisn norska konungdæmisins. Afhendingin fór fram við hátíðlega athöfn í Þjóðarbókhlöðunni í Osló. 

„Þjóðargjöfin samanstendur af fimm bindum og hefur Hið íslenzka fornritafélag haft veg og vanda af útgáfunni. Er um að ræða nýjar útgáfur norskra konungasagna, sem allar voru ritaðar á Íslandi á miðöldum. Árið 2007 kom Sverris saga út og Morkinskinna í tveimur bindum árið 2011. Í haust komu út tvö bindi með Hákonar sögu og Böglunga sögu. Allar eru sögurnar mikilvægar heimildir um sögu Noregs og voru bindin fimm afhent í viðhafnarútgáfu,“ segir á vefsíðu forsætisráðuneytisins.




Skrifa­ 25. september 2013 kl: 18:40

Skrifa­ 25. september 2013 kl: 18:40


Ëdßinsakur - Nř bˇk frß S÷gufÚlagi
Skrifa­ 12. september 2013 kl: 11:18

Út er komið hjá Sögufélagi ritið Ódáinsakur: Helgifesta þjóðardýrlinga eftir Jón Karl Helgason.Höfundur fjallar þar með fjölbreytilegum hætti um eðli og hlutverk þjóðardýrlinga og kortleggur þær aðferðir sem notaðar eru til að rækta minningu þeirra á opinberum vettvangi. Höfuðáhersla er lögð á skáld og listamenn en stjórnmálamenn og trúarhetjur koma einnig við sögu.

Í bókinni er meðal annars rýnt í íkonamynd Jóhannesar S. Kjarvals á forsíðu tekjublaðs Frjálsrar verslunar og rifjað upp þegar meintar jarðneskar leifar Jóns biskups Arasonar voru grafnar upp á Hólum og teknar til varðveislu í Kristskirkju í Reykjavík. Þá ber arfleifð Jónasar Hallgrímssonar töluvert á góma; bent er á að valið á honum  þjóðskáldi Íslendinga var engan veginn sjálfgefið á 19. öld og eins varpað ljósi á nýlegar deilur um valið á honum og lóu sem myndefni á tíu þúsund króna seðli. Einn kafli verksins er helgaður uppröðun á myndastyttum í Reykjavík og þeirri breytingu sem varð á henni á fjórða og fimmta áratug liðinnar aldar. Þá er fjallað um tvö ólík verk sem byggja á ævi Halldórs Laxness, annars vegar fyrsta bindi ævisögu hans eftir Hannes Hólmstein Gissurarson og hins vegar leikritið Halldór í Hollywood eftir Ólaf Hauk Símonarson, en eðlilegt er að líta á þau bæði sem endurritun ýmissa eldri verka. Íslensku þjóðardýrlingarnir eru auk þess settir í samband við menningarlega þjóðardýrlinga annarra Evrópuþjóða, ekki síst slóvenska þjóðskáldið France Prešeren og danska ævintýraskálDið H.C. Andersen. 

Jón Karl Helgason er prófessor við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands. Meðal fyrri verka hans eru Hetjan og höfundurinn, Höfundar Njálu, Ferðalok og Mynd af Ragnari í Smára. Hann bætir hér nýrri vídd við fyrri skrif sín um helga dóma íslenska þjóðaríkisins.


Mßlstofa Ý tilefni a­ ˙tgßfu Hßkonar s÷gu
Skrifa­ 10. september 2013 kl: 13:23


HlutafÚl÷g
Skrifa­ 10. september 2013 kl: 11:44


Mßlstofa um Jˇn lŠr­a 5. september kl. 16
Skrifa­ 03. september 2013 kl: 11:07


Kolefnishringrßsin og Sagan af klaustrinu ß Skri­u tilnefnd til ver­launa Hag■enkis 2012
Skrifa­ 30. jan˙ar 2013 kl: 15:44

Kolefnishringrásin eftir Sigurð Reyni Gíslason og Sagan af klaustrinu á Skriðu eftir Steinunni J. Kristjánsdóttur hlutu tilnefningu Hagþenkis 2012. Hægt er að skoða tilnefningar hér.

Hagþenkir – félag höfunda fræðirita og kennslugagna hefur frá árinu 1986 veitt viðurkenningufyrir fræðirit, námsgögn eða aðra miðlun fræðilegs efnis til almennings. Höfundar tíu framúrskarandi rita eru tilnefnd árlega til Viðurkenningar Hagþenkis og fá höfundarnir skjal með ályktunarorðum.

Í umsögn dómnefndar segir:

 

• Sigurður Reynir Gíslason Kolefnishringrásin. Hið íslenska bókmenntafélag.

Eitt mikilvægasta umhverfisvandamál samtímans, hlýnun jarðar af mannavöldum, krufið til mergjar. 

 

• Steinunn Kristjánsdóttir Sagan af klaustrinu á Skriðu. Sögufélag.

Í verkinu er rakin aðdragandi og framvinda merkilegs forleifauppgraftar og fléttað inn sögulegum fróðleik og tilraunum til túlkunar svo úr verður spennandi saga studd góðum ljósmyndum.

 


Nř ßhugaver­ bˇk frß BˇkmenntafÚlaginu
Skrifa­ 16. jan˙ar 2013 kl: 12:08


S÷gu■jˇ­in - NŢ BËK
Skrifa­ 19. nˇvember 2012 kl: 15:46

Hinar fornu sögur Íslendinga eru hér endursagðar á einföldu en kjarnmiklu máli þar sem samhengi sagna, atburða og persóna frá öllum þjóðveldistímanum er rakið, allt frá Ingólfi Arnarsyni landnámsmanni á 9. öld fram til Sturlu Þórðarsonar sagnaritara. Byggt er á Landnámabók, Íslendingasögum, biskupasögum og Sturlungu. Höfundur lætur lesendum hins vegar eftir að draga mörkin milli sanninda og skáldskapar.

Dr. Jónas Kristjánsson var lengi forstöðumaður Stofnunar Árna Magnússonar á Íslandi.

Hér er hægt að hlusta á umfjöllun um bókina.

 


AđALFUNDUR HINS ═SLENZKA BËKMENNTAF╔LAGS
Skrifa­ 19. nˇvember 2012 kl: 11:14

 

Aðalfundur HÍB verður haldinn í Þjóðmenningarhúsinu við Hverfisgötu laugardaginn 24. nóvember 2012 og hefst kl. 13.30. Að loknum venjulegum aðalfundarstörfum flytur Einar Kárason rithöfundur erindi sem hann kallar

„Alvitrastir og hófsamastir – um skáld á skarpri skálmöld“

Einar hefur nýverið sent frá sér bókina Skáld.

Í henni setur hann m.a. fram hugmyndir sínar um höfund Njálu.

 

Fyrirspurnir og umræður að erindi loknu.

Sýning á nýjum ritum Bókmenntafélagsins.

 


Ůrj˙ nř LŠrdˇmsrit
Skrifa­ 14. nˇvember 2012 kl: 15:37



Skrifa­ 14. nˇvember 2012 kl: 12:33

 

Helgina 17. – 18. nóvember standa Félag íslenskra bókaútgefenda og Reykjavík Bókmenntaborg UNESCO fyrir bókamessu í Ráðhúsi Reykjavíkur. Útgefendur sýna nýjar bækur og boðið verður upp á fjölbreytta bókmenntadagskrá og þarna gefst því einstakt tækifæri til að kynna sér litskrúðuga bókaflóru ársins. Lesendum gefst einnig færi á að spjalla við höfunda því fjölmargir þeirra verða á svæðinu og munu sumir bjóða upp á áritanir.

Sjá nánar hér.

 


SkÝrnir 2012 haust
Skrifa­ 09. nˇvember 2012 kl: 10:24

 

Fjölbreytilegt efni er í ritinu að vanda og umfjöllunarefnin spanna ólíka tíma og rúm. Meðal efnis í þessu hefti má nefna grein Einars Kárasonar rithöfundar um höfund Njálu, þar sem hann færir bókmenntaleg rök fyrir kenningu sinni um hver skrifaði þetta meistaraverk íslenskra bókmennta. Nítjánda öldin kemur nokkuð við sögu í heftinu. Ólafur Gíslason listfræðingur varpar nýju ljósi á hina miklu Evrópuferð Tómasar Sæmundssonar Fjölnismanns árið 1832 og Þórir Óskarsson birtir ítarlega rannsókn á því hvaða bókmenntir voru raunverulega lesnar í skólum á 19. öld. Björn Þorláksson rithöfundur setur gamlan íslenskan hrepparíg á Tröllaskaga í óvænt samhengi, og Bryndís Björgvinsdóttir þjóðfræðingur skrifar skemmtilega grein um brandara um konur, þar sem hún fer í saumana á orðræðu og stöðluðum hugmyndum í þessu vinsæla gamanformi. Orðræðugreining af öðru tagi er svo í grein Ara Páls Kristinssonar málfræðings um íslenska málhugmyndafræði við hernámið 1940.  Skömmu fyrir hernám flutti þekktur rithöfundur aftur til Íslands frá Noregi, Kristmann Guðmundsson, en Gunnþórunn Guðmundsdóttir bókmenntafræðingur skrifar grein um umtalaða sjálfsævisögu Kristmanns. Hermann Stefánsson rithöfundur þýðir brot úr bókinni Uppreisn fjöldans eftir einn dáðasta heimspeking Spánar, José Ortega y Gasset; fylgir því úr hlaði með formála og færir rök fyrir því að greining Ortega y Gasset á evrópskri menningu eigi sérstakt erindi til Íslendinga hér og nú. Að sama skapi á grein Svans Kristjánssonar stjórnmálafræðiprófessors erindi í þjóðmálaumræðuna miðja, en hún ber heitið Brothætt lýðræði – Valdsmenn í sókn, þar sem hann rekur með skýrum dæmum hvernig valdamenn færðu sig upp á skaftið frá og með árinu 1988 og hófu afskipti af mannaráðningum við þrjár stofnanir; Hæstarétt, Háskóla Íslands og Ríkisútvarpið.

 

Í heftinu birtist líka nýr ljóðabálkur, Almanakið eftir Ólaf Jóhann Ólafsson rithöfund og í myndlistarþætti Skírnis leggur Ólafur Gíslason til atlögu við myndbandsverk Sigurðar Guðjónssonar vopnaður hugtökum úr smiðju klassískrar fagurfræði og goðsagna.

 

Ritstjóri Skírnis er Páll Valsson.

 


FrŠ­irit fyrir frˇ­leiksf˙sa BËKAMARKAđUR
Skrifa­ 08. oktˇber 2012 kl: 12:49

Síðustu dagar bókamarkaðs Hins íslenska bókmenntafélags og Sögufélags í dag og á morgun laugardag.

Endilega lítið við - Opið föstudag frá kl. 10-18 og laugardag 13. október frá kl. 11 - 16. 

Hundruð bókatitla 

Allar bækur eru á 30 til 70% afslætti, þar á meðal Lærdómsrit, Íslensk fornrit, sagnfræðirit, heimspekirit ofl. 

Sérvaldir titlar á enn meiri afslætti eða allt niður í 50 krónur.

Opið 10-18 virka daga og laugardag frá kl. 11 til 16.

 


Nřr ritstjˇri SkÝrnis
Skrifa­ 22. ßg˙st 2012 kl: 13:48

Páll Valsson hefur verið ráðinn ritstjóri Skírnis - Tímarits Hins íslenska bókmenntafélags og tekur hann við af Halldóri Guðmundssyni sem gegnt hefur starfinu frá árinu 2006, uns hann tók við starfi framkvæmdastjóra tónlistar- og ráðstefnuhússins Hörpu.

Páll er fæddur árið 1960 og hefur starfað sem ritstjóri og útgefandi um áratugaskeið, auk þess sem kennari við Háskóla Íslands og Háskólann í Uppsölum í Svíþjóð. Páll var um árabil útgáfustjóri Máls og menningar og síðar Eddu útgáfu. Páll starfar líka sem rithöfundur og þýðandi, skrifaði bókina Jónas Hallgrímsson - ævisaga (1999) og hlaut fyrir Íslensku bókmenntaverðlaunin. Síðast sendi hann frá sér bókina Vigdís - kona verður forseti (2009) um ævi Vigdísar Finnbogadóttur. Á síðasta ári þýddi hann bókina Gamlinginn sem skreið út um gluggann og hvarf, sem naut mikilla vinsælda.

 

Skírnir hóf göngu sína árið 1827 og tók við af Íslenskum sagnablöðum sem komu út á árunum 1816-26. Er Skírnir elzt tímarita á Norðurlöndum sem enn kemur út. Árið 1880 hófst útgáfa Tímarits Hins íslenska bókmenntafélags sem sameinað var Skírni árið 1905. Skírnir hafði aðallega sinnt fréttaflutningi, en Tímaritið birt fræðilegar ritgerðir. Eftir sameininguna hefur Skírnir - Tímarit Hins íslenska bókmenntafélags verið menningarrit í víðum skilningi og kemur út tvisvar á ári. 

Á þeim 186 árum sem Skírnir hefur komið út hafa 47 menn gegnt ritstjórastörfum og er Páll því hinn 48.

Útgefandi Skírnis er Hið íslenska bókmenntafélag, afgreiðsla þess er í Skeifunni 3b. Áskrifendur Skírnis eru jafnframt skráðir til félagsaðildar í Bókmenntafélaginu og njóta þannig góðra afsláttarkjara við bókakaup hjá félaginu.


Nř bˇk frß S÷gufÚlagi
Skrifa­ 20. ßg˙st 2012 kl: 15:26

 

Út er komin bókin Sagan af klaustrinu á Skriðu eftir dr. Steinunni Kristjánsdóttur fornleifafræðing. Steinunn stýrði uppgrefti á Skriðu, einni viðamestu fornleifarannsókn sem ráðist hefur verið í um árabil á Íslandi. Á daginn kom að Skriða var ekki aðeins aðsetur munka með helgihaldi og heitum bænum, heldur einnig skjól hinna sjúku og dauðvona. Í bókinni er saga staðarins rakin, sagt frá leitinni að klaustrinu og óvæntum niðurstöðum uppgraftarins sem er nýlokið.
 
Í verkinu eru yfir 150 ljósmyndir, kort og teikningar. Steinunn Kristjánsdóttir segir frá klaustrinu og uppgreftinum á fjörugan og skemmtilegan hátt, án þess að slegið sé af fræðilegum kröfum. Fyrir lesendum opnast heimur trúar og valds, lífs og dauða.
 
Steinunn Kristjánsdóttir fæddist í Barðastrandarsýslu árið 1965. Hún nam fornleifafræði við Gautaborgarháskóla, lauk þaðan doktorsprófi árið 2004 og hefur fengist við rannsóknir á Austurlandi um árabil. Steinunn er dósent í fornleifafræði við Háskóla Íslands og Þjóðminjasafn Íslands.


Skrifa­ 07. j˙nÝ 2012 kl: 10:22


Vorhefti SkÝrnis komi­ ˙t
Skrifa­ 07. j˙nÝ 2012 kl: 09:48

Vorhefti Skírnis, tímarits Hins íslenska bókmenntafélags, er komið út og er það fyrra hefti 186. árgangs. Í sinni löngu útgáfusögu hefur tímaritið einatt fjalla um samfélagsmál sem varða þjóðina miklu. Þegar þetta hefti birtist er stutt í forsetakosningar þar sem óvenju margir frambjóðendur gefa kost á sér, auk þess sem mikil umræða hefur verið um nýja stjórnarskrá. Í Skírni er að finna þrjár greinar þar sem rætt er um valdsvið forseta, sögulega þróun embættisins og tillögur stjórnlagaráðs, eftir ólíka höfunda með ólíkar áherslur: Svan Kristjánsson, Eirík Bergmann og Þorvald Gylfason. Það er von ritstjóra að þessar greinar geti stuðlað að vitlegri rökræðu um íslenska stjórnskipan og hlutverk embættis forseta Íslands.

Að öðru leyti er efni Skírnis með fjölbreyttasta móti. Helga Kress skrifar grein um landið, skáldskapinn og konuna í ljóðum Jónasar Hallgrímssonar, ástsælasta skálds Íslendinga. Og bókmenntir halda sem betur fer áfram að hreyfa við okkur; t.d. hafa allnokkrar umræður spunnist um fyrirmynd aðalpersónunnar í síðustu skáldsögu Hallgríms Helgasonar, Konan við 1000°. Alda Björk Valdimarsdóttir, sem skrifað hefur bók um verk Hallgríms, ber saman skáldsöguna og ævisöguna Ellefu líf.

Guðmundur Arason biskup hefur löngum verið Íslendingum ráðgáta, en hér leitast Hjalti Hugason við að greina hann út frá meðferðarfræðum nútímans. Að skilja heiminn og sjálfan sig í heiminum, nefnist grein Sigríðar Dúnu Kristmundsdóttur um mannfræðinginn Claude Lévi-Strauss sem rituð er í tilefni af útgáfu þýðingar Péturs Gunnarssonar á höfuðverki hans, Regnskógabeltinu raunamædda. Ennfremur er í Skírni rökstudd tilgáta Ragnars Jóhannssonar um afdrif Staðarbræðra, sem löngum hafa verið Íslendingum hugleikin, Atli Harðarson vekur máls á álitaefnum um Aðalnámskrá framhaldsskóla og ritstjórinn skrifar um nýja ævisögu Gunnars Gunnarssonar.

Að þessu sinni er farin önnur leið með þáttinn myndlistarmaður Skírnis en oftast áður. Þekktasti núlifandi málari Íslendinga, Erró, verður áttræður í sumar og af því tilefni skrifar Danielle Kvaran, sem er allra fróðust um listamanninn, um uppáhaldsverk sitt eftir hann.

Vorhefti Skírnis er 260 blaðsíður. Egill Baldursson braut um og Steinholt prentaði. Ritstjóri er Halldór Guðmundsson, og er þetta jafnframt síðasta heftið sem hann ritstýrir.

 


Mˇtun menningar Ś Shaping Culture AfmŠlisrit til hei­urs Gunnlaugi A. Jˇnssyni, sextugum 28. aprÝl 2
Skrifa­ 28. mars 2012 kl: 11:13

Gunnlaugur A. Jónsson, prófessor í gamlatestamentisfræðum við guðfræði- og trúarbragðafræðideild Háskóla

Íslands, verður sextugur þann 28. apríl, 2012. Af því tilefni mun Hið íslenska bókmenntafélag

gefa út afmælisrit honum til heiðurs með ritgerðum er tengjast þeim

fræðasviðum guðfræðinnar sem hann hefur beint sjónum sínum hvað mest að.

Bókin verður um 400 síður. Ritstjórn skipa Kristinn Ólason, Ólafur Egilsson og

Stefán Einar Stefánsson. Starfsmaður útgáfunnar er Haraldur Hreinsson.

Gunnlaugur A. Jónsson er fæddur í Reykjavík 28. apríl 1952. Hann stundaði framhaldsnám

í gamlatestamentisfræðum við Lundarháskóla 1981–1988 og lauk doktorsprófi

þaðan (teol. dr.) árið 1988. Doktorsritgerð hans ber heitið The Image of

God. Genesis 1:26–28 in a Century of Old Testament Research. Forstöðumaður

Guðfræðistofnunar og skrifstofustjóri guðfræðideildar 1990–1995. Skipaður prófessor

í ritskýringu og guðfræði Gamla testamentisins 1. ágúst 1995. Ritsmíðar hans

hafa einkum fjallað um sögu íslenskra biblíurannsókna, ritskýringu og áhrifasögu

Gamla testamentisins. Gunnlaugur sat í þýðingarnefnd Biblíunnar sem út kom árið

2007. Einnig hefur hann gegnt fjölmörgum trúnaðarstörfum, t.d. verið forseti

guðfræðideildar og rótarýklúbbs Seltjarnarness. Gunnlaugur situr í stjórn Hins íslenska

biblíufélags.

Titill ritsins er Mótun menningar, á ensku Shaping Culture, og vísar til áhuga Gunnlaugs

á áhrifum Biblíunnar á samfélag og menningu. Greinar í ritið skrifa um 20

fræðimenn sem Gunnlaugur hefur kynnst á ferli sínum, bæði hér heima og erlendis.

HEILLAÓSKASKRÁ

Yður er hér með boðið að taka þátt í að heiðra Gunnlaug A. Jónsson og gerast áskrifandi að afmælisriti honum til heiðurs, sem ber heitið Mótun menningar — Shaping Culture.

Nafn yðar (og maka) eða stofnunar verður birt með nöfnum annarra áskrifenda, fremst í ritinu á heillaóskaskrá, tabula gratulatoria.

Ef þér viljið þiggja boðið, er óskað eftir að senda á netfang hib@islandia.is upplýsingar  um nöfn á tabúlu, kennitölu, heimilisfang og hvort óskað er eftir því að fá sendan greiðsluseðil eða láta skuldfæra á greiðslukort og þá þarf að láta kortaupplýsingar fylgja með. Ennfremur má senda skráningu í fax 581-4088, hringja í síma 588-9060

10. apríl 2012 þannig að ljóst sé hvernig skrá skal nöfn í heillaóskaskrá.

 

Áskriftarverð er kr. 5.900,– með póstburðargjaldi

Aðeins verða skráð nöfn á heillaóskaskrá sem greitt hefur verið fyrir.

MÓTUN MENNINGAR — SHAPING CULTURE verður send áskrifendum í apríl 2012.

 

Höfundaskrá:

Antti Laato, Háskólanum í Åbo
Bjarni Randver Sigurvinsson, Háskóla Íslands
Guðrún Kvaran, Háskóla Íslands
Göran Eidevall, Uppsalaháskóla
Haraldur Hreinsson, Háskóla Íslands
Hjörtur Pálsson, Kópavogi
James Kugel, Bar-Ilan háskóla, Tel Aviv
Jón Ásgeir Sigurvinsson, Stafholti
† Jón Ma. Ásgeirsson, Háskóla Íslands
Karl William Weyde, Det Teologiske Menighetsfakultet, Osló
Kirsten Nielsen, Árósaháskóla
Kristinn Ólason, Háskóla Íslands
Kåre Berge, NLA Høgskolen, Bergen
Martin Heide, Ludwig Maximilians-háskólanum í München
Sigurjón Árni Eyjólfsson, Háskóla Íslands
Stefán Einar Stefánsson, Reykjavík
Susan Gillingham, Oxfordháskóla
Terje Stordalen, Oslóarháskóla
Tryggve Mettinger, Lundarháskóla
Yvonne Sophie Thöne, Háskólanum í Kassel

 

 

 


S÷gufÚlag 110 ßra
Skrifa­ 07. mars 2012 kl: 11:40

Sögufélag var stofnað 7. mars 1902 og var markmið þess að gefa út heimildarrit um sögu Íslands og var það stofnað til þess að treysta grundvöll rannsókna á fortíð Íslendinga og skerpa sögulega vitund þeirra.

Hið íslenska bókmenntafélag óskar Sögufélagi til hamingju með þennan áfanga og býður félagið velkomið með starfsemi sína í húsnæði HÍB í Skeifunni 3b. Aukin samvinna þessa tveggja öndvegisfélaga mun án efa vera þeim báðum til framdráttar.

 


Tilnefning til Hag■enkis-ver­launa
Skrifa­ 01. febr˙ar 2012 kl: 11:50

Trúmaður á tímamótum - Ævisaga Haralds Níelssonar eftir dr. Pétur Pétursson, prófessor í kennimannlegri guðfræði við HÍ, hlaut á dögunum tilnefningu til viðurkenningar Hagþenkis fyrir að vera framúrskarandi fræðirit.

Ritið hefur enda hlotið lof fyrir lipran og áhugaverðan texta um ævi og störf Haraldar, þessa mikilvirka fræðimanns, einkalíf hans, hugsjónamál, fræðastörf og guðfræði. Rit þetta er saga baráttumanns og eldhuga, saga efasemda, sigra og ósigra, en jafnframt saga umbyltingar í andlegu lífi Íslendinga því hér er fjallað um átök innan þjóðkirkjunnar sem mörkuðu djúp spor í kristnisögu þjóðarinnar á liðinni öld. Saga Haralds Níelssonar er þó umfram allt heillandi lýsing á sannleiksleit manns sem varð að spyrja viðkvæmra og áleitinna spurninga um hinstu rök mannlegrar tilveru. Hans er einnig minnst fyrir framlag sitt í þágu sálarrannsókna á Íslandi. Í boðun sinni og rannsóknum studdist Haraldur við leit spíritismans og fann þar staðfestingu fyrirheitisins um upprisu mannsins frá dauðum sem guðspjöllin lýsa.

Úr umsögn dómnefndar: "Fróðleg og greinandi frásögn af lífshlaupi Haralds, trúarlífi hans og fræðistörfum, þar sem umróti í trúarlífi landsmanna og hlut hans í því eru gerð góð skil".


FrŠ­irit fyrir frˇ­leiksf˙sa BËKAMARKAđUR
Skrifa­ 18. jan˙ar 2012 kl: 17:38

Bókamarkaður Hins íslenska bókmenntafélags og Sögufélags verður haldinn í Skeifunni 3b, dagana 18. til 27. janúar.  

Hundruð bókatitla 

Allar bækur eru á 30 til 70% afslætti, þar á meðal Lærdómsrit, Íslensk fornrit, sagnfræðirit, heimspekirit ofl. 

Sérvaldir titlar á enn meiri afslætti eða allt niður í 50 krónur.

Opið 9-18 virka daga

Allir fá bókagjöf.

 


Morkinskinna tilnefnd til Ýslensku bˇkmenntaver­launanna.
Skrifa­ 01. desember 2011 kl: 22:34

 

Tilnefningar til íslensku bókmenntaverðlaunanna voru tilkynnt í dag. Athöfnin fór fram í Listasafni Íslands og var tilnefnt í tveimur flokkum, flokki fagurbókmennta og í flokki fræðibóka og rita almenns efnis og eru 5 bækur tilnefndar í hvorum flokki.

Eftirfarandi bækur eru tilnefndar í flokki fræðibóka og rita almenns efnis:

Ármann Jakobsson og Þórður Ingi Guðjónsson
Morkinskinna I og II bindi 
Útgefandi: Hið íslenzka fornritafélag

Inga Elsa Bergþórsdóttir og Gísli Egill Hrafnsson
Góður matur, gott líf – í takt við árstíðirnar. Útgefandi: Vaka-Helgafell

Jón Yngvi Jóhannsson 
Landnám – ævisaga Gunnars Gunnarssonar. Útgefandi: Mál og menning

Páll Björnsson
Jón forseti allur? Táknmyndir þjóðhetju frá andláti til samtíðar
Útgefandi: Sögufélag

Sigríður Víðis Jónsdóttir
Ríkisfang: Ekkert - Flóttinn frá Írak á Akranes. Útgefandi: Mál og menning

 


┴ritu­ eint÷k af Napˇleon
Skrifa­ 28. nˇvember 2011 kl: 14:38

Herman Lindqvist höfundur bókarinnar um Napóleon áritaði nokkur eintök og eru þau til sölu hjá HÍB í Skeifunni 3b á meðan birgðir endast.

 

 

 


Herman Lindqvist ß ═slandi
Skrifa­ 25. nˇvember 2011 kl: 11:36

Fullt var út úr dyrum á rithöfundakvöldi í Norrænahúsinu þar sem Herman Lindqvist hélt fyrirlestur um ný útkomna bók sína Napóleon. Í líflegum og skemmtilegum fyrirlestri stiklaði höfundurinn á stóru í ótrúlegu lífshlaupi Napóleons. Þeir sem misstu af fyrirlestrinum er bent á að Hermann Lindqvist verður með erindi á aðalfundi HÍB laugardaginn 26. nóvember kl. 13.30 í Þjóðmenningarhúsi.


Nřjar bŠkur
Skrifa­ 23. nˇvember 2011 kl: 10:29


Nř bˇk - RÚttarkerfi Evrˇpusambandsins og Evrˇpska efnahagssvŠ­isins
Skrifa­ 16. ßg˙st 2011 kl: 16:01

Réttarkerfi Evrópusambandsins og Evrópska efnahagssvæðisins – Megindrættir eftir Sigurð Líndal og Skúla Magnússon. 

Bókin hefur að geyma stutta og aðgengilega lýsingu á meginatriðum réttarskipunar Evrópusambandsins (ESB) og Evrópska efnahagssvæðisins (EES) án þess að gert sé ráð fyrir sérstakri kunnáttu eða undirbúningi lesandans. Í umfjölluninni er tekið mið af þeim breytingum sem orðið hafa á regluverki ESB eftir gildistöku Lissabonsáttmálans þann 1. desember 2009. Áhersla er lögð á þau atriði sem lúta að stjórnskipun, grundvallarreglum og stofnunum ESB og EES. Víða er vikið að efnisreglum með dæmum, einkum reglum um innri markað ESB. 

  

Bókin hefur meðal annars verið samin með það fyrir augum að geta nýst sem kennsluefni í grunnnámskeiðum um ESB- og EES-rétt. Texti bókarinnar skiptist í meginmál og ítarefni til þess að gera hann aðgengilegri. Vísað er til valdra heimilda og ítarefnis (með áherslu á efni á íslensku) í lok hvers kafla og þar er einnig að finna spurningar til upprifjunar og umræðu, sem bæði geta nýst við kennslu og við prófundirbúning. Samhliða bókinni er gefin út sérstök réttarheimildaskrá í netútgáfu á hib.is, sem Birgir Hrafn Búason lögfræðingur vann. Í skránni er að finna meginmál allra sáttmála sem í bókinni er vísað til, auk helstu dóma Evrópudómstólsins, EFTA-dómstólsins og Hæstaréttar Íslands. Saman eiga bókin og réttarheimildaskráin að mynda fullnægjandi undirstöðu fyrir upphafsnámskeið í ESB- og EES-rétti við íslenska háskóla, en geta þó einnig nýst sem hliðsjónar- og ítarefni í stjórnmálfræðilegum námskeiðum um málefni ESB og EES. 

  

Höfundarnir, Sigurður Líndal og Skúli Magnússon, hafa sinnt kennslu í lögfræði um langt árabil og gefið út bækur og margvíslegar greinar á sviði lögfræði, réttarsögu og réttarheimspeki. Sigurður var lektor við lagadeild Háskóla Íslands 1967-1972 og prófessor 1972-2001, en gegnir nú stöðu prófessors við lagadeild Háskólans á Bifröst. Skúli hefur verið kennari við lagadeild Háskóla Íslands frá 1999. Frá 2007 hefur hann að aðalstarfi gegnt stöðu ritara EFTA-dómstólsins. 

 


Morkinskinna I og II
Skrifa­ 15. ßg˙st 2011 kl: 12:07

 

Morkinskinna er mikið konungasagnarit frá fyrri hluta 13. aldar og greinir frá þeim konungum sem ríktu í Noregi eftir fall Ólafs helga á Stiklarstöðum árið 1030. Ritið mun í öndverðu hafa náð fram til þess tíma er Sverrir Sigurðarson tekur að berjast til valda í Noregi seint á 12. öld, en niðurlagið er glatað. Hér er á ferð elsta rit þar sem saga margra konunga er rakin ítarlega.

Morkinskinna gerist einkum við norsku hirðina, og mikill áhugi er þar á hirðmenningu og hirðlífi. Konungar eru sýndir í samskiptum við þegnana, og greina má þar mikinn áhuga á konungsvaldi. Verkið má því kalla samfélagsspegil þar sem hirðlífið er skoðað í ýmsum myndum. Enn fremur ber ritið vitni miklu dálæti á framandi löndum, og drjúgur hluti þess gerist í Austur-Evrópu og löndunum umhverfis Miðjarðarhaf. Ein höfuðprýði Morkinskinnu eru hinar mörgu frásagnir af samskiptum konunga við Íslendinga sem dveljast í Noregi, hinir svonefndu Íslendinga þættir. Flestir eru þættirnir í sögu Haralds harðráða. Sumir þáttanna eru meðal meistaraverka íslenskra bókmennta, svo sem Auðunar þáttur vestfirska, Halldórs þáttur Snorrasonar, Hreiðars þáttur heimska og Sneglu-Halla þáttur. Í Morkinskinnu eru fleiri vísur en í nokkru öðru fornu íslensku sagnariti, og setja þær og hin íslensku skáld mikinn svip á verkið.

Morkinskinna er hér í fyrsta sinn gerð aðgengileg íslenskum almenningi, með ítarlegum formála og skýringum. Verkið er í tveimur bindum; í þeim báðum eru formálar og skýringar, en skrár og kort sem gilda fyrir bæði bindin eru í því síðara.

Útgáfur Íslenzkra fornrita eru gerðar úr garði með rækilegum inngangi og skýringum á kveðskap og torskildum orðum neðanmáls, auk sögulegrar, mannfræðilegrar og landfræðilegrar glöggvunar á atburðum og aðstæðum þar sem þurfa þykir. Myndir og kort prýða útgáfuna.

 


Vorhefti SkÝrnis 2011 komi­ ˙t
Skrifa­ 24. maÝ 2011 kl: 14:09

Hvenær hófst eiginlega landnám á Íslandi? Að undanförnu hefur Páll Theodórsson eðlisfræðingur ítrekað haldið því fram í Skírni að það hafi hafist mun fyrr en almennt hefur verið talið. Í nýútkomnu vorhefti Skírnis andmælir Gunnar Karlsson sagnfræðingur kenningum Páls, lýsir sig raunar gersamlega ósammála þeim þótt hann virði framtakið. Engu að síður lýsir Gunnar eftir frekari geislakolsmælingum á íslensku efni sem gætu varpað meira ljósi á þessa stórfróðlegu umræðu. Spurningin um samspil fornleifarannsókna og skriflegra heimilda kemur reyndar upp í óvenjulegri umfjöllun Orra Vésteinssonar fornleifafræðings um niðurstöður uppgraftarins á Gásum í Eyjafirði. Í stað þess að birta hefðbundna greinargerð bregður Orri upp mynd af því hvernig lífið gæti hafa gengið fyrir sig á Gásum á fjórtándu öld og reynir að setja þessa umferðarmiðstöð miðalda á svið fyrir lesendur Skírnis.

                Fjölbreytt bókmenntaefni er í Skírni að þessu sinni. Jóhann Páll Árnason heimspekingur skrifar um kenningar Halldórs Laxness um íslenskar fornbókmenntir og þróun þeirra, Daisy Neijmann fjallar um fyrstu birtingarmyndir hernámsins í íslenskum skáldskap, Jón Karl Helgason ritar um leikritið Uppstigningu eftir Sigurð Nordal og Guðni Elísson um Góða elskhugann eftir Steinunni Sigurðardóttur í grein sem hann nefnir „Skortsali ástarinnar“. Loks svarar Þorsteinn Þorsteinsson gagnrýni Arnar Ólafssonar sem varða hugmyndir Þorsteins um kvæðið „Únglínginn í skóginum“ eftir Halldór Laxness.

                En það er fleira á dagskrá í Skírni: Atli Harðarson ritar grein um íslenska stúdentsprófið og sýnir fram á hvernig það varð til sem málamiðlun milli tvenns konar menntaheimspeki: húmanismans og upplýsingarstefnunnar, og varar jafnframt við róttækum breytingum á því. Og Salvör Nordal, formaður stjórnlagaráðs, spyr sig í umboði hvers það starfi og hvernig megi stuðla að því að sú ferð sem lagt var upp í fyrir tveimur árum, með frumvarpi til laga um kosningar til stjórnlagaþings, verði ekki til einskis farin.

                Bókmenntaþáttur Skírnis að þessu sinni er eftir Huldar Breiðfjörð, en einnig eru birt minningarorð Sigurðar Pálssonar um Thor Vilhjálmsson skáld. Loks skrifar Æsa Sigurjónsdóttir um myndheim Bjarkar og samstarf hennar við myndlistarmenn.

                Vorhefti Skírnis 2011 markar upphaf 185. árgangs. Það er 232 blaðsíður að stærð, Egill Baldursson braut um en Steinholt sá um prentun. Útgefandi er Hið íslenska bókmenntafélag og ritstjóri er Halldór Guðmundsson.  


SkÝrnir, vor-hefti 2011
Skrifa­ 20. maÝ 2011 kl: 13:55

Það styttist í að félagsmenn fái sent vor-hefti 2011. Margt spennandi greina eru í heftinu. Nánar um heftið eftir helgina.


Morkinskinna
Skrifa­ 12. aprÝl 2011 kl: 08:49

Fréttatilkynning frá Hinu íslenzka fornritafélagi:

 

Út er komin Morkinskinna í ritröðinni Íslenzk fornrit. Verkið er í tveimur bindum. Morkinskinna er mikið konungasagnarit frá fyrri hluta 13. aldar og greinir frá þeim konungum sem ríktu í Noregi eftir fall Ólafs helga á Stiklarstöðum árið 1030. Um er að ræða elsta rit þar sem saga margra konunga er rakin ítarlega. Ein höfuðprýði Morkinskinnu eru hinar mörgu frásagnir af samskiptum konunga við Íslendinga sem dveljast í Noregi, hinir svokölluðu Íslendinga þættir. Þá eru í Morkinskinnu fleiri vísur en í nokkru öðru fornu íslensku sagnariti, og setja þær og hin íslensku skáld mikinn svip á verkið. Morkinskinna er hér í fyrsta sinn gerð aðgengileg íslenskum almenningi, með ítarlegum formála og skýringum. Skrár, kort og myndir prýða verkið. Ármann Jakobsson og Þórður Ingi Guðjónsson sáu um útgáfuna.

Á krækjunni "Netkynningar" hér til hliðar, er að finna ágrip af efni allra útgefinna fornrita í útgáfu Hins íslenzka fornritafélags. Velja má um íslenska og enska kynningu.



Skrifa­ 08. aprÝl 2011 kl: 11:14
DřrabŠr - Ý dag
Skrifa­ 07. aprÝl 2011 kl: 14:33

Uppistaðan í Dýrabæ Orwells er saga rússnesku byltingarinnar og Sovétríkjanna og hvössust er ádeilan á tvískinnung og blekkingar þeirra sem látast vera að framkvæma hina fögru hugsjón um jafnrétti, fresli og reisn. Listileg meðferð Orwells á þessari sögu gerir hana að áhrifaþrungnum og ógleymanlegum harmleik. Það sem framan af virðist vera paradís þar sem íbúarnir (dýrin) njóta fullkomins frelsis og sjálfstæðis laus við kúgun mannanna ummyndast smám saman í alræðisríki þar sem veruleiki þeirra er ömurlegri en nokkru sinni fyrr. Erindið er sígilt.


Seinkun Morkinskinnu
Skrifa­ 31. mars 2011 kl: 16:12

Enn dregst útgáfa Morkinskinnu, sem koma átti út í dag 30. mars samkvæmt upplýsingum prentsmiðjunnar frá í síðustu viku. Nú er semsagt við prentsmiðjuna að sakast, sem kannski sér sér fært að afgreiða fyrstu eintökin að viku liðinni, fimmtudaginn, 7. apríl. Sjáum til hvort það standist.


195 ßra afmŠli!
Skrifa­ 30. mars 2011 kl: 15:07

Þennan dag, hinn 30. mars árið 1816, var Kaupmannahafnardeild Hins íslenska bókmenntafélags stofnuð á lofti Þrenningarkirkjunnar þar í borg (inn af Sívala-turninum). Síðan eru liðin 195 ár. Fyrsti forseti félagsins þar var kjörinn Rasmus Chr. Rask. Hann var jafnframt aðalhvatamaður að stofnun félagsins. Nánar um þetta allt saman gegnum krækjuna að Söguágripi hér við hliðina.

Reyndar hafði þann 27. febrúar 1815 verið sent út boðsbréf að undirlagi Rasks, sem þá dvaldi á Íslandi, til allra prófasta á Íslandi, þar sem hann kynnti hugmyndir sínar að stofnun bókmenntafélags. Haustið 1815, áður en Rask fór utan, hafði hann mælst til þess við séra Árna Helgason að hann tæki að sér að verða forseti þessa nýja félags. Hinn 1. ágúst 1816 var haldinn almennur fundur "áhrærandi grundvöllun þess íslenska bókmentafélags á Íslandi" sem síðan var fram haldið þann 15. ágúst. Þann dag var ákveðið að félögin í Kaupmannahöfn og í Reykjavík yrðu eitt félag er lytu sömu lögum, en starfrækt í tveimur deildum.

Bókmenntafélagið hafði forgöngu um að prentvél yrði keypt og sett upp í Reykjavík. Hún kom árið 1846 og það ár var fyrsta bókin prentuð í Reykjavík. Auðvitað var það Bókmenntafélagsrit.

Hið íslenska bókmenntafélag er því elsta samfellt starfandi félag, bókaútgáfa og menningarstofnun - sem stofnað er og starfrækt í Reykjavík. Því virðast margir erindrekar Reykjavíkurborgar og menningarmála almennt hafa lagt í glatkistuna.

Árið 1851 valdist Jón nokkur Sigurðsson til forseta félagsins. Sumir hafa hengt upp mynd af honum t.d. í skólum landins með myndum af löglega kjörnum forsetum íslenska lýðveldisins. Jafnvel hefur fyrnst yfir hjá mörgum æðstu framámönnum í þjóðfélaginu hin síðari ár hinn almenni skólalærdómur um tengsl Jóns Sigurðssonar forseta (forseta-nafnbótina öðlaðist hann vegna forsætis í stjórn Bókmenntafélagsins) við Hið íslenska bókmenntafélag og hin miklu störf hans á vegum félagsins. En í dag fögnum við!

Á afmælisárinu bjóðast eldri og ný Bókmenntafélagsrit með viðeigandi afmælisafslætti.


Sřnilegt myrkur - Frßs÷gn um vitfirringu / ritdˇmar
Skrifa­ 01. febr˙ar 2011 kl: 14:51

Lærdómsritið "Sýnilegt myrkur - Frásögn um vitfirringu" sem út kom fyrir jól hefur hlotið afar góða dóma þeirra sem undanfarið hafa fjallað um bókmenntir í fjölmiðlum.

Í pistli sínum í Fréttatímanum segir Páll Baldvin Baldvinsson 23. jan. sl. "...skyldulesning hverjum þeim sem vill vita hvað fer í gang þegar svartagallið rís yfir mörk í líkama og sál, sveifla dagsins fer að teygja sig í hæðir sem undanfari dýfunnar sem getur sótt svo langt í svört djúp örvæntingar og á endanum hinnar algjöru uppgjafar með lamandi þrekleysi svo að tómið gapir við" - og gefur henni fimm stjörnur *****

Þá er haft eftir Agli Helgasyni í Kiljunni sl. miðvikudag að verkið sé "fantavel skrifað - þetta er alvöru höfundur" og Kolbrúnu Baldvinsdóttur í sama þætti að þetta sé "...ógurlega góð bók... þörf og góð útgáfa...bókin endar í von".


Tilnefningar til vi­urkennignar Hag■enkis - Samtaka h÷funda frŠ­irita
Skrifa­ 01. febr˙ar 2011 kl: 14:38

Enn á ný hefur bók Unnar Birnu Karlsdóttur verið sýndur sómi með því að vera tilnefnd til Viðurkenningar Hagþenkis - Samtaka höfunda fræðirita á Íslandi. Þetta var kunngjört í gær í húsakynnum ReykjavíkurAkademíunnar. Bókin "Þar sem fossarnir falla - Náttúrusýn og nýting fallvatna á Íslandi 1900-2008" fékk þá umsögn dómnefndar að vera "kraftmikið fræðirit um djúpstætt ágreiningsmál sem lengi hefur skipt þjóðinni í fylkingar og setur náttúrusýn og orkunýtingu í sögulegt samhengi". Til hamingju - Unnur Birna!

 


Vi­urkenning: Gj÷f Jˇns Sigur­ssonar
Skrifa­ 01. febr˙ar 2011 kl: 14:32

Í desember 2010 var Unni Birnu Karlsdóttur veitt viðurkenning úr Gjöf Jóns Sigurðssonar fyrir bók sína Þar sem fossarnir falla - Náttúrusýn og nýting fallvatna á Íslandi 1900-2008. "Fossabókin" kom út vorið 2010 hjá Bókmenntafélaginu. Fleiri mættu kynna sér efni hennar.


Morkinskinna
Skrifa­ 22. desember 2010 kl: 16:19

Af óviðráðanlegum orsökum tefst útgáfa Morkinskinnu, í ritröðinni Íslensk Fornrit, fram yfir áramót.


Nřr SkÝrnir kominn ˙t - haust 2010
Skrifa­ 11. nˇvember 2010 kl: 13:14

Frá landnámi til landsdóms

Hausthefti Skírnis er komið út, röskar 300 síður að stærð og því óvenju efnismikið að þessu sinni. Umfjöllunarefnin ná frá landnámi til landsdóms, og höfundar takast bæði á við sígildar spurningar heimspekinnar og mál sem eru á döfinni í íslensku samfélagi. Af greinum sem fást við umræðuefni samtímans má telja ritgerð Vals Ingimundarsonar um breytt hlutverk svonefndra norðurslóða og hvernig ríki sem eiga landamæri að þeim reyna að móta utanríkisstefnu sína, grein Jóhanns Björnssonar um málefni flóttamanna frá sjónarhorni siðfræði og grein Sigurðar Líndals um landsdóm, þar sem hann færir rök að því að ekki séu efni til að fella lagalega ábyrgð ráðherra úr gildi. En stundum hafa líka greinar í Skírni sett umræðuefni á dagskrá, svo sem þegar Páll Theodórsson setti fram þá skoðun að Ísland hafi líklega verið numið einum tvö hundruð árum fyrr en jafnan er talið. Í þessu hefti Skírnis svarar Páll andmælendum sínum og ítrekar skoðun sína, meðal annars með tilvísun til svonefndrar örkolagreiningar sem sýni ótvírætt landnám löngu fyrir árið 870.

Leikhúsmál eru áberandi í bókmenntaumfjöllun Skírnis að þessu sinni, og fer þar mest fyrir úttekt Sveins Einarssonar á leikskáldinu Guðmundi Kamban, en fyrri grein hans um leikhúsmanninn Kamban (Skírnir, haust 2008) vakti mikla athygli. Ennfremur birtir Trausti Ólafsson nýja athugun á Nýársnóttinni, verki Indriða Einarssonar sem var einmitt valið til sýningar á vígslukvöldi Þjóðleikhússins fyrir sextíu árum. Önnur umfjöllun tengist íslenskri bókmenntahefð í ólíkum myndum: Sif Ríkharðsdóttir ritar um meykóngahefð í riddarasögum og Bergljót S. Kristjánsdóttir um bókmenntaarfleifðina í verkum Arnaldar Indriðasonar. Túlkun hefðarinnar er líka á dagskrá í grein Sigrúnar Andrésdóttur um Íslandsvinina í Vín, þá Josef Poestion og Hans von Jaden, en Stefán Snævarr sendir frá sér heimspekilega hugleiðingu, með samtímatilvísun, um hugtakið frelsi. Örn Ólafsson andmælir Þorsteini Þorsteinssyni í Skírnismálum, en Guðmundur Andri Thorsson birtir nýja smásögu í bókmenntaþættinum. Myndlistarmaður Skírnis að þessu sinni er myndasmiðurinn Einar Falur Ingólfsson, sem Gunnar Árnason skrifar um í ritgerðinni „Á ferðalagi um tímann“.

Ritstjóri Skírnis er Halldór Guðmundsson en útgefandi Hið íslenska bókmenntafélag. Prófarkalestur er í höndum Þorvaldar Kristinssonar, umbrot annaðist Egill Baldursson og Steinholt hf. sá um prentun.

 


Arfleif­ Darwins
Skrifa­ 11. oktˇber 2010 kl: 15:55

Í upphafi október mánaðar kom út bókin Arfleifð Darwins: Þróunarfræði, náttúra og menning.


Þróunarkenningin er víðtækasta kenning líffræðinnar og snertir alla þætti lífsins. Charles Darwin lagði grundvöllinn að henni árið 1859 í einni frægustu bók allra tíma, Uppruna tegundanna. Þar útskýrði hann hvernig allar lífverur hafa aðgreinst frá sameiginlegum forföður á löngum tíma og hvernig náttúrulegt val hefur leitt til aðlögunar lífvera að umhverfi sínu. Síðan hafa vísindamenn mótað þróunarfræðina og sannreynt kenninguna með endurteknum prófunum. Þróunar

kenningin á brýnt erindi því að hún skýrir lífheiminn, frá smæstu veirum til heilla vistkerfa

– og ekki síst uppruna og þróun mannsins.

Í þessari bók er þráðurinn tekinn upp þar sem Darwin skildi við hann og raktar ýmsar hugmyndir og niðurstöður rannsókna síðari tíma. Bókin inniheldur fjórtán greinar ritaðar af sextán íslenskum fræðimönnum á sviði líffræði, jarðfræði, trúarbragðafræði og vísindasagnfræði. Tilefnið er að árið 2009 var 200 ára afmæli Darwins og 150 ár frá útgáfu Uppruna tegundanna.

Lögmál þróunarinnar eru grundvöllur líffræðinnar og skipta sköpum í mörgum mikilvægum vísindagreinum sem varða manninn og tilveru hans – því að maðurinn er afurð þróunar rétt eins og dýr merkurinnar og mosar heiðanna.

Nokkrir starfsmenn Háskóla Íslands rita kafla í bókina. Arnar Pálsson, Einar Árnason, Ingibjörg S. Jónsdóttir, Guðmundur Eggertsson, Snæbjörn Pálsson og Sigurður S. Snorrason kennarar í líffræði, Ólafur Ingólfsson við Jarðvísindadeild, Hrefna Sigurjónsdóttir við Menntavísindasvið, Guðbjörg Á. Ólafdsóttir forstöðumaður Háskólaseturs á Vestfjörðum og Guðmundur I. Markússon trúarbragðafræðingur. Líffræðistofnun Háskóla Íslands er einn styrkaraðilla bókarinnar. Útgefandi er Hið íslenska bókmenntafélag.

Arfleifð Darwins verður seld með 30% afslætti í Bóksölu stúdenta allan október 2010. Sýnishorn, inngang og valda kafla bókarinnar má sjá á vefnum www.darwin.hi.is .


Kosningapl÷gg - umslag fyrir kj÷rse­il
Skrifa­ 17. maÝ 2010 kl: 15:01

Ágætu félagsmenn. Með vor-hefti Skírnis 2010 voru send kjörgögn vegna kosninga til stjórnar og fulltrúaráðs félagsins. Það láðist hins vegar að senda með umslag merkt "KJÖRSEÐILL". Félagsmenn eru vinsamlegast beðnir um að leggja sjálfir til umslag fyrir kjörseðilinn og merkja sem slíkt og senda kjörstjórn félagsins.


SkÝrnir Vor 2010
Skrifa­ 12. maÝ 2010 kl: 11:11

Vorhefti Skírnis 2010 er komið út.

Greinar um byltinguna á Bessastöðum, tímasetningu landnáms, kynþáttahyggju á Íslandi og margt fleira athyglisvert efni

 

Út er komið vorhefti Skírnis, Tímarits Hins íslenska bókmenntafélags. Tímaritið vill leggja sitt til umræðunnar sem hafin er á Íslandi um lærdóma af bankahruninu og breytingar á stjórnskipan og stjórnarskrá, á málefnalegan og fræðilegan hátt eftir því sem kostur er. Þannig eru í þessu hefti tvær greinar sem tengjast hugmyndum um stjórnarskrá og hlutverk forsettaembættisins, skrifaðar frá ólíkum sjónarhornum. Annars vegar er það söguleg umfjöllun Svans Kristjánssonar  um sambandsslitin 1944, þar sem hann ræðir ólíkan skilning ráðamanna á lýðræði og valdi sem enn setur svip sinn á stjórnmál samtímans, og hins vegar grein Guðna Th. Jóhannessonar um breytingar á forsetaembættinu í valdatíð Ólafs Ragnars Grímssonar, sem hann nefnir Byltingin á Bessastöðum og sem um sumt kallast á við niðurstöður rannsóknarnefndarinnar um siðferði og starfshætti, þó að grein Guðna sé samin áður en nefndin lýsti niðurstöðum sínum. Í Skírnismálum er svo að finna hugleiðingu Árna Björnssonar um sjálfa undirrót bankahrunsins.

                Það má greina enduróm af helstu deilumálum okkar tíma í tveimur öðrum Skírnisgreinum að þessu sinni, og er önnur skrifuð frá mannfræðilegu en hin þjóðfræðilegu sjónarmiði: Kristín Loftsdóttir skrifar um kynþáttahyggju og fordóma á Íslandi, meðal annars með dæmum úr skáldskap, en Bryndís Björgvinsdóttir ræðir um átök um menningararf í samtímanum.  Menningararfurinn kemur reyndar við sögu í fróðlegri samantekt Braga Þ. Ólafssonar um tillögur góðra manna um að koma íslensku handritunum í skjól í heimsstyrjöldinni síðari. Þá halda áfram skoðanaskiptin um tímasetningu landnáms á Íslandi sem Páll Theodórsson hóf í síðasta Skírni, því að starfsfélagi hans Þorsteinn Vilhjálmsson svarar honum hér. Annað andsvar birtist í Skírnismálum, þar sem Þorsteinn Þorsteinsson bregst við umfjöllun Bergljótar Kristjánsdóttur um bók hans um Sigfús Daðason og ljóðagerð hans. Þorsteinn á jafnframt aðra grein í heftinu, um kvæðabálk Halldórs Laxness um unglinginn í skóginum og stöðu hans í ljóðlist samtímans. Loks ritar Ármann Jakobsson eins konar inngang að íslenskum draugafræðum.

                Í bókmenntahlutanum er að finna áður óbirt ljóð eftir þau Anton Helga Jónsson og Ingunni Snædal, en ritdómana skrifa þau Gunnþórunn Guðmundsdóttir um Þórbergsbækur Péturs Gunnarssonar, og Björn Bjarnason um bók Árna Heimis Ingólfssonar um Jón Leifs.

                Myndlistarmaður Skírnis að þessu sinni er Hildur Hákonardóttir, og fjallar Hrafnhildur Schram um þrjá myndvefnaði hennar.

                Skírnir er 260 blaðsíður að stærð og markar vorheftið 2010 upphaf 184. árgangs. Kápumynd er eftir Hildi Hákonardóttur en Steinholt annaðist prentun. Ritstjóri Halldór Guðmundsson.

 


Karl Marx og Komm˙nistaßvarpi­
Skrifa­ 05. maÝ 2010 kl: 09:03

Annar höfunda Kommúnistaávarpsins, Karl Marx, fæddist 5. maí árið 1818 og lést 1883. Niðurlagsorð bókarinnar; "Öreigar allra landa sameinist", eru án efa fleygust setninga úr þessari frægu bók. ...og þau eiga enn við!


VÝsindavefur - skrßning ß heillaˇskaskrß
Skrifa­ 27. aprÝl 2010 kl: 16:02

VÍSINDAVEFUR

Ritgerðasafn til heiðurs

ÞORSTEINI VILHJÁLMSSYNI

sjötugum 27. september 2010

 Tabula Gratulatoria

Hið íslenska bókmenntafélag mun gefa út afmælisrit Þorsteins Vilhjálmssonar, prófessors í vísindasögu við Háskóla Íslands. Þar verða birt 26 ritverk sem endurspegla áhugasvið Þorsteins, frá listum til vísinda, frá eðlisfræði og stærðfræði til heimspeki og sagnfræði. Bókin verður um 400 blaðsíður. Í ritnefnd eru Einar H. Guðmundsson, Eyja Margrét Brynjarsdóttir, Gunnar Karlsson, Orri Vésteinsson og Sverrir Jakobsson.

 

Þorsteinn Vilhjálmsson hefur verið starfsmaður Háskóla Íslands í rúm 40 ár, síðan hann réðst sem sérfræðingur á stærðfræðistofu Raunvísindastofnunar árið 1969. Hann var lektor og síðar dósent í eðlisfræði á árunum 1971–89 er hann varð prófessor í vísindasögu. Þorsteinn er frumkvöðull í kennslu og rannsóknum í vísindasögu við Háskólann og hefur unnið ötult starf við miðlun vísindaþekkingar til almennings  og vísindasamfélagsins. Hann hefur frá upphafi verið aðalritstjóri Vísindavefsins, þar sem svarað er spurningum á hvaða fræðasviði sem er, og hefur hlotið margvíslegar viðurkenningar fyrir framlag sitt til vísindamiðlunar. Mesta rit hans er tveggja binda verkið Heimsmynd á hverfanda hveli. Sagt frá heimssýn vísindanna frá öndverðu fram yfir daga Newtons sem kom út á árunum 1986–87.

 

Þorsteinn hefur gegnt margvíslegum trúnaðarstörfum fyrir stjórnvöld, Háskólann og samtök á fræðasviði sínu, ma. fyrir Siðanefnd Háskóla Íslands og í matsmálum fyrir dómstóla. Hann var formaður tengslanefndar Háskólaráðs 1973–75 og kennslumálanefndar Háskólans 1985–92. Hann hefur setið í stjórnum fleiri stofnana en rúm er til að telja og var deildarforseti raunvísindadeildar Háskóla Íslands 1995–97.

Tabula Gratulatoria - heillaóskaskrá:

Áhugasömum er boðið að taka þátt í að heiðra Þorstein Vilhjálmsson og gerast áskrifendur að safnritinu Vísindavefur. Skráð nöfn verða birt fremst í ritinu á heillaóskaskrá. Þeir sem vilja þiggja boðið er bent á að senda upplýsingar um nafn/nöfn, heimili, kennitölu og greiðslumáta í netfangið hib@islandia.is eða hringja í síma 588-9060 og tilkynna þátttöku. Óskað er eftir því að þessar upplýsingar liggi fyrir hið fyrsta. Vísindavefur mun koma út í september 2010 og verður þá sent áskrifendum.

Höfundar efnis og heiti ritgerða:

* Björn Þorsteinsson:  Verulegar flækjur: Um verufræði skammtafræðinnar.

* Eggert Briem: Markgildi: Epsilon-delta skilgreiningin dulbúin sem nálgun upp á tiltekinn

            aukastaf.

* Einar Guðmundsson: Helstu heimildir Íslendinga um heimsmynd stjarnvísinda á árunum 1550 til 1750.

* Eyja Margrét Brynjarsdóttir: Reyndir, eindir og einfaldleiki.

* Guðmundur Eggertsson: Ráðgáta lífsins.

* Guðmundur Jónsson: Smábýlastefnan í íslenskum landbúnaði.

* Guðrún Kvaran: Íslensk nýyrðasmíð, Arnljótur Ólafsson og Ágúst H. Bjarnason.

* Guðrún Nordal: Vísindi og skáldskapur.

* Gunnar Karlsson: Raunvísindi og hugvísindi.

* Hermann Þórisson: Um sögu og túlkun líkinda.

* Huginn Freyr Þorsteinsson: Afsönnun og þróunarkenning Darwins.

* Jón Gunnar Þorsteinssson: Þróun í bókmenntum. Natúralismi og raunsæi á Íslandi.

* Karólína Eiríksdóttir: Frumögn er svo feiknar smá. Úr Njólu, tileinkað prófessor Þorsteini Vilhjálmssyni.

* Kristín Bjarnadóttir & Bjarni Vilhjálmur Halldórsson: Ritgerðin Algorismus – samanburður handrita.

* Leó Kristjánsson: Um tengsl nokkurra umfjöllunarefna Alberts Einsteins í eðlisfræði viðtilraunir þar sem silfurberg kom við sögu.

* Orri Vésteinsson: Landnám ímyndunaraflsins.

* Ólafur Páll Jónsson: Skynsamar skepnur.

* Rögnvaldur Möller: ... það er nefnilega vitlaust gefið.

* Sigurður Steinþórsson: Gefið mér viðspyrnu og ég skal hreyfa heiminn.

* Sverrir Jakobsson: Myndirnar af heiminum: Um heimsbelli, heimskringlur og * Vínlandsferðir norrænna manna.

* Sæunn Kjartansdóttir: Sjálfhverfa.

* Viðar Þorsteinsson: Á klafa sjálfsbjargarinnar. Vísindi sem borgaralegur sadismi.

* Þorsteinn Gunnarsson: Hversu löng var Péturskirkja á Hólum?

* Þorsteinn frá Hamri: Uglan.

* Þórður Harðarson: Ofþykktarsjúkdómur – algengastur meðfæddra hjartasjúkdóma.

* Örn Helgason: Lögmál varmafræðinnar og orkuverð.


┴vÝsun ß lestur
Skrifa­ 21. aprÝl 2010 kl: 16:03

Bókmenntafélagið hvetur viðskiptavini sína til þess að nýta heimsenda ávísun "Ávísun á lestur" andvirði 1000 króna afsláttar við kaup á íslenskum bókum, hér á forlaginu eða í næstu bókaverslun. Minnum á Lærdómsritin sem hentuga tækifærisgjöf.


FrŠ­slufundur um S÷gu ═slands
Skrifa­ 22. mars 2010 kl: 13:27

Fræðslufundur Minja og sögu

Saga Íslands - einkum tímabilið 1874-1918

Fyrirlesari Sigurður Líndal

 

Næsti fræðslufundur Minja og sögu verður haldinn í Þjóðminjasafni Íslands, fimmtudaginn 25. mars n.k. og hefst kl. 17.15.

Að þessu sinni ræðir Sigurður Líndal, annar ritstjóri Sögu Íslands, um 10. bindi verksins sem kom út í desember 2009. Það fjallar um atvinnubyltingu og ríkismyndun 1874-1918, raunsæi og nýrómantík í bókmenntum 1882-1918 og hægfara þróun til nútíma listar á 19. öld.

 

Að loknum fyrirlestri mun Sigurður svara fyrirspurnum.

 

Félagsmenn eru hvattir til að mæta og taka með sér gesti. Allir velkomnir.

Ókeypis aðgangur.



Skrifa­ 22. mars 2010 kl: 13:26
Menning?
Skrifa­ 07. jan˙ar 2010 kl: 15:03

Nú ber svo við að nokkur helstu almennings- og skólabókasöfn hafa undanfarnar vikur sagt upp áskrftum sínum að tímaritum sem fjalla á dýpri og metnaðarfyllri hátt um íslenska menningu og sögu í nútíð og fortíð en hefðbundnir fjölmiðlar geta sinnt. Þetta er bagalegt á tímum sem nú ganga yfir þjóðina, þegar mjög er þrengt að starfi menningarstofnana landsins á sviði bókaútgáfu. Einkum kemur þetta niður á verkefnum Hins íslenska bókmenntafélags og Sögufélags, sem sérhæfa sig í útgáfu menningartengdra verkefna sem aldrei seljast í stóru upplagi og reiða sig á stuðning stjórnvalda og velunnara, hafa uppi sérhæfða útgáfustefnu og geta því ekki fært "gróða" metsölurita (sem ekki eru) til greiðslu á þeim sem ekki bera sig fjárhagslega - en fæstir sem nýta vilja vera án. Það geta hins vegar útgefendur sem hafa útgáfurit við hæfi allra aldurs- og áhugahópa. Það skýtur skökku við að stór almenningsbókasöfn skuli ekki hafa metnað eða möguleika á að kaupa áfram áskrift að Skírni eða Sögu og styðja þannig við útgáfu rita sem sannarlega hafa gegnt mikilvægu hlutverki í íslenskri menningu í nærri 200 ár. Vonandi verða aðrir til að fylla þeirra skörð. Hitt er svo umhugsunarvert, ef svo er komið fyrir bókasöfnum landsins, að þurfa nú að láta ógert að kaupa og bjóða annað en vinsælustu titlana á markaði hverju sinni. Það hlýtur á endanum að leiða til fábreytni og stofna íslenskri bókmenningu í hættu. Stjórnvöld hljóta að þurfa að efla framlög sín til bókasafna. Norska fyrirmyndin er áhugaverð! 


Gle­ilegt nřtt ßr!
Skrifa­ 04. jan˙ar 2010 kl: 11:01

Hið íslenska bókmenntafélag óskar félagsmönnum sínum, viðskiptavinum og samstarfsmönnum öllum gleðilegs nýs árs.


GLEđILEG JËL
Skrifa­ 23. desember 2009 kl: 15:36

Hið íslenska bókmenntafélag og starfsmenn þess óska félagsmönnum og öðrum viðskiptamönnum gleðilegra jóla.


Afgrei­slutÝmi dagana fyrir jˇl.
Skrifa­ 22. desember 2009 kl: 16:14

Þriðjudag 22. desember verður afgreiðsla Bókmenntafélagsins opin til kl. 18:00. Á Þorláksmessu verður opið til kl. 18:00. Lokað verður aðfangadag, en vísað á allar helstu bókaverslanir.


Grikkland ßr og sÝ­ er komin Ý bˇkaverslanir
Skrifa­ 22. desember 2009 kl: 16:12

Endurútgáfu bókarinnar Grikkland ár og síð hefur nú verið dreift í allar helstu bókaverslanir. Margir íslenskir rithöfundar og fræðimenn skráðu efni bókarinnar, sem fyrst kom út 1991. Sagt er frá Grikklandi og grískri menningu til forna og síðar. Þetta er eina yfirlitsritið sem út hefur komið á íslensku um þetta viðfangsefni. Auðvitað hefur verið fjallað á margvíslegan hátt um Grikkland, gríska menningu og griska höfunda í formálum og skýringum við þau Lærdómsrit Bókmenntafélagsins sem þýdd hafa verið úr grísku. Í Siðfræði Níkomakkosar er t.a.m. sérstakt yfirlit um íslenskun grískra orða.


Saga ═slands X er n˙ komin Ý bˇkaverslanir.
Skrifa­ 22. desember 2009 kl: 15:59

Saga Íslands x. bindi er nú komin í allar helstu bókaverslanir. Þetta er glæsilegt verk um átakatíma í sögu íslensku þjóðarinnar fyrir og eftir árið 1900. Sjá nánar í lýsingu annarsstaðar á heimasíðunni.


Ver­st÷­vun ß BˇkmenntafÚlagsritum
Skrifa­ 21. desember 2009 kl: 17:15

Vakin er athygli á því, að verð Lærdómsrita Bókmenntafélagsins hefur staðið í stað undanfarin ár. Hvert einstakt rit kostar aðeins 2.990,- en tveggja binda pakkarnir 5.900,-

Sömu sögu er að segja um mörg önnur nýútkomin rit; Sögu Íslands, Kirkjur Íslands o.fl. 


Saga ═slands 10. bindi kemur ■ri­judaginn 22. desember
Skrifa­ 21. desember 2009 kl: 16:53

Loks verður 10. bindi af Sögu Íslands fáanlegt frá og með þriðjudeginum 22. desember.


Hefnd Olgu drottningar
Skrifa­ 25. nˇvember 2009 kl: 10:36

Um sagnaritun Rússa og norræna bókmenntahefð 

Árni Bergmann ræðir um sagnaritun Rússa og norræna bókmenntahefð út frá nýútkomnu verki í Lærdómsritaröð Hins íslenska bókmenntafélags; Rússa sögur og Ígorskviða sem Árni þýddi og skrifaði ítarlegar skýringar við.

Dagskráin er haldin í Bókasal Þjóðmenningarhússins og hefst kl. 17:15 miðvikudaginn
25. nóvember nk.

Hún er haldin í samvinnu Hins íslenska bókmenntafélags, Þjóðmenningarhússins og Rússneska sendiráðsins sem býður uppá léttar veitingar að erindi Árna loknu.

Sigurður Líndal forseti Hins íslenska bókmenntafélags flytur ávarpsorð í byrjun dagskrár.

Sendiherra Rússlands herra Victor Tatarintsev ávarpar samkomuna og greinir frá þýðingu þessarar útgáfu fyrir menningartengsl landanna.

 

Í ritinu eru þekktustu verk rússneskra bókmennta til forna - Igorskviða og valdar sögur úr elstu annálum Rússa sem rússar þekkja undir heitinu Saga liðinna ára eða Povest vremennikh let á rússnesku. Árni útskýrir textana og gerir ítarlega grein fyrir því hvað er líkt og hvað ólíkt með fornrússneskum og forníslenskum bókmenntum.

 

Allir velkomnir.

Þjóðmenningarhúsið
Hverfisgötu 15, 101 Reykjavík
S. 545-1400

thjodmenning@thjodmenning.is
www.thjodmenning.is


Hausthefti SkÝrnis er komi­ ˙t
Skrifa­ 04. nˇvember 2009 kl: 17:29

Hófst landnám árið 670?

 

Hófst landnám Ísland tveimur öldum fyrr en ætlað hefur verið, það er árið 670? Þessari spurningu varpar Páll Theodórsson fram í hausthefti Skírnis. Þar andmælir hann þeim sagnfræðingum og fornleifafræðingum sem vefengt hafa niðurstöður aldursgreininga með svonefndri kolefni-14 aðferð, og telur engin efni til þess að hafna þeim greiningum. Er óhætt að búast við fjörugri umræðu um grein Páls

Halla Gunnarsdóttir fjallar í athyglisverðri grein um kenningar um norrænt öryggissamstarf og byggir á ítarlegum viðtölum við málsmetandi aðila á öllum Norðurlöndum.  Kemur meðal annars fram hjá henni að litlar sem engar líkur eru á að Svíar og Finnar taki þátt í loftrýmisgæslu að svo stöddu en hugmyndin var sett fram af Thorvald Stoltenberg, fyrrum utanríkis- og varnarmálaráðherra Noregs og er ein þrettán tillagna um nánara samstarf Norðurlandanna í öryggis- og varnarmálum.

Ennfremur er í Skírni fjallað um síðustu atburði hérlendis, bæði í grein Ólafs Páls Jónssonar um lýðræði og réttlæti á Íslandi í tengslum við haustið 2008, og í umsögn Benedikts Jóhannessonar um bækur sem birst hafa hérlendis um hrunið.

Forvitnileg bókmenntaumfjöllun er í heftinu: Davíð Kristinsson skrifar um Ibsen, Brúðuheimilið og kvenfrelsiskenningar, Björn Þór Vilhjálmsson skrifar um Guðsgjafaþulu Laxness og Bergljót Soffía Kristjánsdóttir skrifar um bók Þorsteins Þorsteinssonar um Sigfús Daðason. Pétur Knútsson fjallar um tilviljun og orsakasamhengi í ljósi málssögunnar, Helgi Skúli Kjartansson er með skemmtilega viðbót um söguskilning íslenskra sósíalista og Kristján Árnason minnist Helga Hálfdanarsonar.

Í ritröðinni „skáld um skáld“ fjallar Gerður Kristný um Svövu Jakobsdóttur og þau Steinar Bragi og Kristín Eiríksdóttir birta frumsamdar smásögur í Skírni að þessu sinni. Þá eru í heftinu sjö ættjarðarástarsöngvar eftir Þorvald Gylfason, en birting frumsaminna laga er nýnæmi.

Myndlistarmaður Skírnis er Ragnar Kjartansson og bregður Halldór Björn Runólfsson óvæntri birtu á umdeilda sýningu hans í Feneyjum á þessi ári.

                Hausthefti Skírnis er röskar 270 blaðsíður að stærð.


VŠntanlegar bŠkur
Skrifa­ 19. oktˇber 2009 kl: 11:00

Væntanleg eru þrjú ný Lærdómsrit, greinasafn eftir Orwell í þýðingu Ugga Jónssonar, Rússasögur í þýðingu Árna Bergmann, og greinasafn um Shakespeare eftir Jan Kott í þýðingu Helga Hálfdanarsonar. Með þessum þremur ritum verða Lærdómsrit Bókmenntafélagsins orðin 75 að tölu.

 


Dagar Darwins 2009
Skrifa­ 01. oktˇber 2009 kl: 14:07

Árið 2009 verður minnst merkra tímamóta í sögu náttúruvísinda víða um heim. Tvær aldir eru liðnar frá fæðingu Charles Darwins og 150 ár frá útgáfu tímamótarits hans Um uppruna tegundanna. Þar setti hann fram byltingarkennda kenningu um þróun lífvera vegna náttúrulegs vals. Í tilefni þessara tímamóta er fara fram margskonar hátíðarhöld hérlendis árið 2009.

Sumarið og haustið 2009 munu verða haldnir vandaðir fyrirlestrar um þróun, vísindasagnfræði og líffræði, í tilefni af afmæli Darwins. Nokkrir erlendir vísindamenn hafa samþykkt að koma og halda erindi og við erum einnig að skipuleggja fyrirlestra innlendra vísindamanna um þróun og Darwin.

Sjá nánari upplýsingar um dagskrá á www.darwin.hi.is

 


FrÚttatilkynning um tv÷ nř bindi af Kirkjum ═slands, nr. 13 og 14
Skrifa­ 29. september 2009 kl: 13:14

 

 

Bókaflokkurinn KIRKJUR ÍSLANDS er grundvallarrit um friðaðar kirkjur á Íslandi þar sem horft er á þær frá sjónarhóli byggingarlistar, stílfræði og þjóðminjavörslu. Í máli og myndum er fjallað um kirkjurnar sjálfar og sögu þeirra ásamt kirkjugripum og minningarmörkum.Bækurnar opna sýn inn í mikilvægan þátt í menningarsögu okkar Íslendinga heima í héraði, því kirkjan er ekki aðeins musteri trúar, heldur einnig sýnileg táknmynd þess besta í byggingar- og listasögu þjóðarinnar á hverjum tíma. - Þetta eru í raun glæsilegar listaverkabækur.

 

Bindi nr. 13 og 14 fjalla um hinar 15 friðuðu kirkjur í Borgarfjarðarprófastsdæmi. Fyrra bindið er 368 bls. og síðara bindið er 335 bls. Mjög er vandað til allrar forvinnu og prentunar með fjölda litmynda. Þorsteinn Gunnarsson og Jón Torfason ritstýra verkinu.

 

Höfundar efnis eru að þessu sinni Björk Ingimundardóttir, Geir Waage, Sigríður Björk Jónsdóttir, Lilja Árnadóttir, Guðrún Sveinbjarnardóttir, Guðmundur L. Hafsteinsson, Guðrún Harðardóttir og Gunnar Bollason.

 

Bækurnar eru prýddar fjölda ljósmynda af kirkjunum, kirkjumunum og minningarmörkum, sem Ívar Brynjólfsson ljósmyndari Þjóðminjasafns hefur tekið, ásamt gömlum og nýjum teikningum af kirkjunum.

 

Útgefendur þessara binda eru Þjóðminjasafn Íslands, Húsafriðunarnefnd, Biskupsstofa og Borgarfjarðarprófastsdæmi. Meðútgefandi er Hið íslenska bókmenntafélag, sem einnig annast dreifingu.

 

Minnt er á áður útkomin rit í bókaflokknum um friðuðu kirkjurnar í Árnesprófastsdæmi (1.-4.) Skagafjarðarprófastsdæmi (5.-6.), Húnavatnsprófastsdæmi (7.-8.), Eyjafjarðarprófastsdæmi (9.-10.) og Kjalarnesprófastsdæmi (11.-12. bindi.). Áætlað er að þegar útgáfunni lýkur, hafi um 26 bindi litið dagsins ljós, með umfjöllun um allar friðaðar kirkjur landsins.

 

Stutt ágrip 13. og 14. bindis:

 

Akraneskirkja Guðmundar Jakobssonar forsmiðs, er prýdd altaristöflu Sigurðar Guðmundssonar málara. Fitjakirkja er með minnstu kirkjum landsins; fallega endurgerð og geymir m.a. klukku frá síðmiðöldum. Í Gilsbakkakirkju er altaristafla eftir Ásgeir Bjarnþórsson listmálara, í garðinum rúnalegsteinn frá fyrri hluta 15. aldar. Hvanneyrarkirkja er meistaraverk Rögnvalds Ólafssonar húsameistara í nýgotneskum stíl, með altaristöflu Brynjólfs Þórðarsonar listmálara. Í Innra-Hólmskirkju getur að líta bernskan útskurð kirkjusmiðsins Jóns Mýrdal, altaristöflu eftir Jóhannes Kjarval og minningarmark yfir Björn Markússon lögmann. Í Leirárkirkju Rögnvalds Ólafssonar, er kaleikur og patína eftir Sigurð Þorsteinsson gullsmíðameistara. Reykholtskirkja eldri, smíðuð af Ingólfi Guðmundssyni forsmið, tilheyrir nú húsasafni Þjóðminjasafns. Í garðinum eru margir fagurlega meitlaðir Húsafellslegsteinar. Stóra-Áskirkja er gott dæmi um fallega timburkirkju sem fengið hefur vandaða endurgerð. Akrakirkja er teiknuð af Guðmundi Jakobssyni forsmið og smíðuð af Eiríki Kúld Jónssyni sem einnig málaði kirkjuna að innan. Álftaneskirkja er teiknuð og smíðuð af Baldri Benediktssyni forsmið, þar er altaristafla eftir Sigurð Guðmundsson. Álftártungukirkja er elst kirkna í prófastsdæminu, smíðuð árið 1873. Þar er altaristafla eftir Ásgeir Bjarnþórsson listmálara,  kaleikur og patína frá fyrri hluta 16. aldar. Borgarkirkja, smíðuð 1880, hefur nýlega hlotið vandaða endurgerð. Hana prýðir altaristafla eftir enska listamanninn W.G. Collingwood og fallegur gamall patínudúkur; meðal minningarmarka er merkilegur Garðalegsteinn frá lokum 17. aldar. Hjarðarholtskirkja er smíðuð af Árna Þorsteinssyni forsmið í sveitserstíl og sómir sér vel í nýlegri endurgerð. Í henni er óvenjuleg, dönsk altaristafla frá miðri 18. öld, máluð á tvo tréfleka sem fella má saman, kirkjuklukka frá síðmiðöldum og kaleikshluti ásamt patínu frá 16. öld. Í Hvammskirkju, sem Björn Þorláksson forsmiður smíðaði, eru altarisgripir úr silfri eftir Eggert Guðmundsson gullsmið. Þá eru í bókinni færð að því rök að Magnús Árnason forsmiður sé höfundur Stafholtskirkju sem prýdd er hvolfþaki hið innra og altaristöflu eftir Einar Jónsson myndhöggvara.


┴hrif loftlagsbreytinga ß e­lisrŠn og lÝffrŠ­ileg kerfi - fyrirlestrarr÷­ H═ og NorrŠna h˙ssins
Skrifa­ 24. september 2009 kl: 14:58

Áhrif loftslagsbreytinga á eðlisræn og líffræðileg kerfi er næsta viðfangsefni í fyrirlestraröðinni Climate Change: Past, Present and Future á laugardaginn 26. september kl. 10-12* og 13-15* í VRII-158 í Háskóla Íslands.

 

*sjá nánar hér að neðan

  

   

    The impact of climate change: physical and natural systems

   

*10-12: The oceans

    Dr. Bogi Hansen Professor in Physical Oceanography, University of

    Fareo Islands and Head of Environmental Department at the Faroese

    Fisheries Laboratory.

    Dr. Jörundur Svavarsson, Professor of Marine Biology, Faculty of

    Life and Environmental Sciences, University of Iceland

   

*13-15: Terrestrial impact

    Dr. Helgi Björnsson, Professor of Glaciology, Faculty of Earth

    Sciences and Institute of Earth Sciences, University of Iceland

    Dr. Ingibjörg Svala Jónsdóttir, Professor of Ecology - Faculty of

    Life and Environmental Sciences, University of Iceland

 

 


Al■jˇ­lega fjßrmßlakreppan Ý vorhefti SkÝrnis
Skrifa­ 14. maÝ 2009 kl: 10:39

 

Hverjar eru rætur fjármálakreppunnar í heiminum? Hvernig bregst alþjóðasamfélagið við? Um það fjallar Már Guðmundsson, aðstoðarframkvæmdastjóri hjá Alþjóðagreiðslubankanum í Basel, í fróðlegri grein í vorhefti Skírnis, 183. árgangs, sem kemur út í dag. Greinin ætti að auðvelda lesendum að setja íslenska bankahrunið í samband við heimskreppuna. Að undanförnu hafa margir spurt sig hvort Íslendingar lifi nú nýja Sturlungaöld. Öld harðrar valdabaráttu, sundrungar og félagslegrar upplausnar? Samlíkingin kann að virðast langsótt, en engu að síður má finna ýmsar hliðstæður sem vert er að hugleiða, einsog Guðrún Nordal, nýráðinn forstöðumaður Stofnunar Árna Magnússonar, gerir í þessu hefti. Hið merka heimildarit þrettándu aldar, Sturlunga, kemur víðar við sögu: Úlfar Bragason skrifar um lýsingu Sturlu Þórðarsonar á Flugumýrarbrennu, sem einmitt er viðfangsefni í verðlaunabók Einars Kárasonar, Ofsa, sem Dagný Kristjánsdóttir ritdæmir. Kreppan er einnig kveikjan að hugleiðingu Páls Skúlasonar um lífsgildi Íslendinga og deilugrein Stefáns Snævarrs um frjálshyggjuna, sem hann kallar sjöundu plágu Íslands, sem birt er í Skírnismálum.

Forn fræði koma einnig við sögu, með ólíkum hætti, í greinum Sveinbjarnar Rafnssonar um Jónas Hallgrímsson, Tryggva Gíslasonar um Völuspá og Bergsveins Birgissonar sem fjallar um fagurfræði dróttkvæða og tengir hana við framúrstefnur tuttugustu aldar í afar nýstárlegri grein. Eitt frægasta verk módernismans, Finnegans Wake eftir James Joyce, er umfjöllunarefni Magnúsar Sigurðssonar, en Guðni Elísson skrifar um skáldkonuna Sigurbjörgu Þrastardóttur. Í bókmenntaþættinum er birtur nýr ljóðabálkur eftir Jóhann Hjálmarsson og Einar Hreinsson ritdæmir nýútkomið verk um Grím Jónsson amtmann.

Í fyrsta sinn er myndlistarmaður Skírnis ljósmyndari, Guðmundur Ingólfsson, og fjallar Einar Falur Ingólfsson um verk hans. Guðmundur á einnig forsíðumynd Skírnis, sem sýnir stórbrotinn minnisvarða um íslensku þensluna.

Vorhefti Skírnis er 250 blaðsíður að stærð og prentað í Steinholti. Ritstjóri er Halldór Guðmundsson

Nánari upplýsingar: Halldór Guðmundsson, s. 6630035

Afgreiðsla Skírnis: Hið íslenska bókmenntafélag, Skeifunni 3b, s. 5889060


Nř bˇk vŠntanleg ß nŠstu d÷gum
Skrifa­ 02. aprÝl 2009 kl: 13:47

Nú styttist óðum í að Greppaminni - afmælisrit til heiðurs Vésteini Ólasyni sjötugum komi fullbúið úr prentun. Áskrifendum að ritinu verður sent það í byrjun næstu viku, og skömmu síðar verður það sent til helstu bókaverslana. Nánar um verkið síðar.


Nřr vefur BˇkmenntafÚlagsins
Skrifa­ 24. mars 2009 kl: 15:59

Þetta er nýr vefur Bókmenntafélagsins. Hann auðveldar vonandi lesenda að nálgast upplýsingar um bækur félagsins á greinilegan hátt. Enn er unnið að innsetningu verka á vefinn og því eru ekki allar bækur okkar komnar þar inn, einungis nýlegar bækur. Smátt og smátt fjölgar upplýsingum um eldri verk.

Ef þig vantar upplýsingar um bækur eða útgáfuna bendum við á símann 588 9060 eða netfangið hib@islandia.is.

Allar ábendingar um það sem betur mætti fara eru vel þegnar.


Opi­ mßnudaga til f÷studaga frß 10:00 til 16:00
Skeifan 3b | SÝmi: 588 9060 | Fax: 581 4088 | hib@islandia.is